บทความพิเศษ : สมุนไพรไทย - อาหารไทย ศักยภาพของวัฒนธรรมไทยในการสมานรักษาเยียวยาประเทศไทย

"ยาฝรั่ง" กับสมุนไพร อยู่บนฐานที่แตกต่างกัน ยาฝรั่งมีฐานทางวิทยาศาสตร์จึงมีลักษณะเฉพาะและแยกส่วน สมุนไพรอยู่บนฐานทางวัฒนธรรม อาศัยความเชื่อ คุณค่าการลองปฏิบัติ คัดเลือก และถ่ายทอดเป็นระยะเวลาอันยาวนาน สมุนไพรเป็นผลรวมของสารหลายชนิดและวัตถุหลายอย่างที่เป็นผลทางจิตใจ เช่น ความเชื่อศรัทธา ความพอใจ หรือเป็นผลทางสังคม ซึ่งความพอใจ ความศรัทธา ความเชื่อทำให้โรคหายได้ จะเห็นได้ว่าทั้งยาฝรั่งและยาไทยมีส่วนได้ผลเพราะสภาวะจิตใจ ต่างกันที่ประเภทหนึ่งแพง อีกประเภทหนึ่งถูก มีปฏิสัมพันธ์กันทางสังคมช่วยให้โรคหายได้ เช่น การให้กำลังใจ การช่วยเหลือ ความเป็นชุมชน ในขณะที่ยาฝรั่งมีแต่ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ป่วยกับยาหรือผู้ป่วยกับแพทย์

สมุนไพรไทยกับอาหารไทยเป็นตัวอย่างของวัฒนธรรมหรือภูมิปัญญาของคนไทย สมุนไพรมีประโยชน์มากมายในการใช้รักษาโรค และอาหารไทย เป็นอาหารที่ได้ดุลมีไขมันต่ำ แต่เส้นใยสูง ส่วนประกอบอาหารไทยยังมีคุณสมบัติเป็นยา อาหารไทยจึงเป็นอาหาสุขภาพ ถ้าเราได้ศึกษาวิจัยและเข้าใจอย่างถ่องแท้ย่อมนำให้เกิดปัญญาที่จะเข้าใจและภูมิใจในรากฐานของตน เห็นคุณค่าในวัฒนธรรมของตน ประเด็นทางนโยบาย คือ การสร้างความเข้าใจเรื่องวัฒนธรรม เพื่อให้มีการเห็นคุณค่าและรู้สึกมีศักดิ์ศรี สนับสนุนการศึกษารวบรวมความรู้ดั้งเดิมหรือภูมิปัญญาของคนไทยก่อนที่จะสูญหายไป ปฏิรูปการเรียนรู้ในโรงเรียนให้มีการศึกษาสังคมวัฒนธรรมและความหลากหลายทางชีวภาพในท้องถิ่น ส่งเสริมให้มีการตั้งศูนย์การแพทย์แผนไทยในชุมชนทั้งประเทศ ส่งเสริมธุรกิจสมุนไพร ยาสมุนไพร และอาหารไทย ส่งเสริมการวิจัยเกี่ยวกับสมุนไพรให้ครบวงจร ที่กล่าวมาข้างต้นจะสำเร็จได้ต้องมีการจัดการที่ดี โดยการจัดการต้องคำนึงถึง การจัดการเรื่องสื่อสารสาธารณะ ควรมีการสื่อเนื้อหาสาระเพื่อให้เกิดความเข้าใจอย่างกว้างขวาง การจัดการเรียนรู้ของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย มหาวิทยาลัยการแพทย์แผนไทย เป็นโครงสร้างใหญ่สำหรับการทำงาน ผลิตบุคลากร ศึกษาค้นคว้า และการจัดการวิจัย เราต้องให้ความสนใจเรื่องการจัดการอย่างจริงจังและครบวงจรทำให้เกิดความสำเร็จเรื่องของยาสมุนไพร อาหารไทย ซึ่งจะมีผลในการสมานรักษาเยียวยาประเทศไทยอย่างเป็นบูรณาการ