รายงานพิเศษ "หนองมะขาม" หมู่บ้านสวยแห่งดอนยาง เพชรบุรี

พิเศษสำหรับฉบับภูมิปัญญาไทยกับสุขภาพ กอง บก. มีโอกาสไปเยี่ยมชมสถานีอนามัยที่ดำเนินงานในโครงการการแพทย์แผนไทย ซึ่งเป็นที่ศึกษาดูงานของจังหวัดเพชรบุรีคือ สอ.ดอนยาง ที่สอ.ดอนยางมีเจ้าหน้าที่ทั้งหมด 5 คน มีคุณพูนสุข รัตนราตรี เจ้าหน้าที่บริหารงานสาธารณสุข 6 (เจ้าของรางวัลข้าราชการดีเด่นปี 42) เป็นหัวหน้าทีม และมีลูกทีมอีก 4 ท่านคือ คุณกล้า สุขแจ่ม คุณสมพร ทองคำ คุณเนติลักษณ์ รุ่งศิริวัฒนากิจ และคุณยุทธนา รักมิตร ซึ่งแต่ละท่านล้วนมีประสบการณ์ในการทำงานมานาน เรามาทำความรู้จักกับหมู่บ้านที่เป็นแหล่งศึกษาดูงาน คือ หมู่บ้านหนองขาม เป็น 1 ใน 13 หมู่บ้านของตำบลดอนยาง ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3. มีประชากร 342 คน 76 หลังคาเรือน ชาวบ้านส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม ในปี พ.ศ.2537 มีโครงการประกวดหมู่บ้านสาธารณสุขมูลฐาน หมู่บ้านหนองมะขามได้รับคัดเลือกเป็นตัวแทนของตำบลดอนยาง ชาวบ้านให้ความสนใจและให้ความร่วมมือในการพัฒนาหมู่บ้านเป็นอย่างดี มีการประชุมแกนนำไม่ว่าจะเป็นเจ้าหน้าที่ของสถานีอนามัย ผู้ใหญ่บ้าน สมาชิกอบต. อสม. กลุ่มแม่บ้าน และชาวบ้านอย่างต่อเนื่อง นับเป็นจุดเริ่มต้นที่รวมใจของชาวบ้าน หลังจากนั้นไม่นาน ก็เกิดการเปลี่ยนแปลงขึ้นในหมู่บ้านหนองขาม เริ่มมีการทำหอกระจายข่าว สร้างศูนย์ศสมช. เพื่อจำหน่ายยาตำราหลวง ให้บริการวัดความดันโลหิต ตรวจปัสสาวะหาเบาหวาน และใช้เป็นที่ประชุมต้อนรับแขกหรือผู้มาเยือน ในปี 2540 หมู่บ้านหนองขามได้รับคัดเลือกเป็นหมู่บ้านนำร่องเกี่ยวกับการแพทย์แผนไทย ชาวบ้านช่วยกันสร้างอาคารแพทย์แผนไทย เพื่อให้บริการนวดและอบ มีแปลงสาธิตสมุนไพร เพื่อรวบรวมพันธุ์สมุนไพร และไม้ดอกหอม สำหรับการนวดและอบ วัสดุอุปกรณ์ได้ประยุกต์จากวัสดุในท้องถิ่น สมุนไพรที่ใช้สำหรับอบหาได้ในพื้นที่ ความรู้เกี่ยวกับการนวดได้มีการจัดอบรมหลักสูตรระยะสั้นในอสม.ทุกคน การให้บริการในระยะแรกเปิดบริการฟรี ต่อมาจึงคิดค่าบริการ โดยแบ่งค่าบริการให้ผู้นวด 40 % ที่เหลือเข้ากองทุนแล้วนำเงินมาพัฒนาหมู่บ้าน ปัจจุบันหมู่บ้านหนองมะขามยังดำเนินการต่อไป โดยรักษาระดับงานไว้ และเจ้าหน้าที่สถานีอนามัยดอนยางได้พยายามกระตุ้นให้ประชาชนเห็นความสำคัญและมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จะเห็นได้ว่าการพัฒนางานสาธารณสุขจะสำเร็จผลได้ขึ้นอยู่กับความรักในงานและความเสียสละทุ่มเทในการทำงานเพื่อทำให้ประชาชนเห็นความสำคัญและมีส่วนรวมในการดำเนินงานพัฒนาชุมชน ควบคู่กันไป