เราคิดอะไร : บุคลากรสาธารณสุขแนวใหม่ ; ทางรอดของการพัฒนาด้านสุขภาพ
เรื่อง : ประสาทพร สีกงพลี
"บุคลากรสาธารณสุขที่เห็นและเป็นอยู่ในปัจจุบันมันแย่นักหรือไง ? แย่ขนาดที่จะทำให้การพัฒนาด้านสุขภาพของประชาชนไปไม่รอดเลยหรืออย่างไร ? ผู้เขียนถือดีอย่างไร จึงบังอาจมาพิพากษาพวกเรา ? ฯลฯ" นั่นน่าจะเป็นข้อสงสัยแกมขึ้งโกรธให้กับใครหลายคนที่ได้พลิกวารสาร "หมออนามัย" มาจนถึงหน้าที่ 58 ซึ่งเป็นที่พำนักของ "ประสาทพร สีกงพลี" คอลัมน์นิสต์ประจำคอลัมน์ "เราคิดอะไร" ในฉบับนี้
ช้าก่อน ! ขอให้พวกพ้องน้องพี่ใจเย็นๆ ไว้ แล้วทำความเข้าใจในเจตนาของผู้เขียนให้ชัดๆ เพราะความหวังดีของผู้เขียนมีเต็มเปี่ยมเลยทีเดียว หากพวกเราคิดตามก็น่าจะเห็นด้วยกับเขานะ เพราะการที่ผู้เขียนยกเอาประเด็นนี้ขึ้นมาเสนอ มันย่อมมีที่มา ซึ่งผู้เขียนวิเคราะห์ให้เห็นกันชัดๆ ว่า การพัฒนาด้านสาธารณสุขท่าจะไปไม่รอดก็เป็นเพราะปัญหาที่สำคัญคือ "จุดเปลี่ยนของปัญหาทางด้านสุขภาพ" กล่าวคือ "การที่โรคภัยไข้เจ็บได้เปลี่ยนไป โดยเปลี่ยนจากโรคที่สามารถป้องกันได้ไปเป็นโรคที่ซับซ้อนขึ้น อันเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมและเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม เทคโนโลยี ฯลฯ ส่งผลต่อการเปลี่ยนระบบความคิดของคน โดยเฉพาะการบริการทางด้านสุขภาพ ที่กลายเป็นความสัมพันธ์เชิงธุรกิจมากขึ้น มองคนเป็นวัตถุมากขึ้น ตอบสนองความต้องการทั้งฝ่ายผู้ให้และผู้รับบริการที่ไม่สอดคล้องกับปัญหาโรคภัยไข้เจ็บอย่างแท้จริง" ปัญหาเหล่านี้เองที่เป็นสาเหตุสำคัญอันส่งผลทำให้การพัฒนาด้านสุขภาพหมดทางรอดลงเรื่อยๆ
เหตุเพราะปัญหาดังกล่าว ผู้เขียนจึงได้พยายามเสนอทางออกว่า หากให้การพัฒนาด้านสาธารณสุขมีทางรอด ก็ต้องมีการสร้างบุคลากรสาธารณสุขแนวใหม่ โดยการกำหนดเป็นภาพลักษณ์ใหม่ โดยเฉพาะการปรับเปลี่ยนระบบคิดเสียใหม่ ซึ่งเป็นสิ่งที่มีความจำเป็นอันดับแรก กล่าวคือ จากการที่มีการตามกระแสทุนนิยมมุ่งแสวงหาแต่การเป็นผู้รับ เปลี่ยนมาเป็นผู้ให้ให้มากขึ้น (ซึ่งการให้ไม่ได้หมายถึงเฉพาะทรัพย์สินเงินทอง วัตถุสิ่งของ แต่เน้นรวมถึงการให้ความรัก ความอบอุ่น ความเอื้ออาทร) เมื่อปรับระบบคิดดังกล่าวได้ การกระทำในเรื่องอื่นๆ ก็ไม่มีอุปสรรค ซึ่งผู้เขียนได้สรุปไว้ท้ายบทความ ด้วยไม่ต้องการให้คิดนานว่า "ภาพลักษณ์ของบุคลากรสาธารณสุขแนวใหม่ จะต้องเป็นผู้ที่มีลักษณะของคนฉลาด เป็นคนดีและมีความสุข" หากนักสาธารณสุขมีคุณสมบัติดังว่าครบแล้วละก็ ท่านก็จะสามารถแก้ปัญหาทางสุขภาพได้อย่างแท้จริงและรู้เท่าทันปัญหานั้นๆ
เราท่านคิดอย่างไรกันบ้าง เลิกทำหน้าหน้าเง้าหน้างอ กลับมาลองสำรวจตัวเองซะว่า เป็นคนฉลาด เป็นคนดีและมีความสุขแล้วหรือยัง ถ้ายัง ก็ลองผลันเปลี่ยนตัวเองดู แล้วจะรู้ความจริง !