รายงานพิเศษ : เฉลิมฉลองสุขภาพดีถ้วนหน้าเพราะพระบารมี
เรื่อง : รักษ์ ธรรมจินดา

นับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2520 ประเทศไทยได้ประกาศร่วมลงนามในกฎบัตรเพื่อการพัฒนาสุขภาพกับองค์การอนามัยโลก เป็นประเทศสมาชิกที่จะดำเนินงานพัฒนาสุขภาพประชาชนในประเทศให้บรรลุเป้าหมายหลักทางสังคมคือ "การมีสุขภาพดีถ้วนหน้า" ได้ภายในปี พ.ศ. 2543 โดยใช้หลักการสาธารณสุขมูลฐานเป็นกลวิธีในการพัฒนา ทั้งนี้เพื่อสานต่อพระปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ได้ทรงเป็นผู้กำหนดและวางรากฐานงานสาธารณสุขมูลฐานไว้ตั้งแต่แรก

ดังนั้น เพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติรำลึกถึงพระมหากรุณาธิกุลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระบรมวงศานุวงศ์
ที่ทรงเป็นผู้นำในการวางรากฐานพัฒนาสุขภาพอนามัยของประชาชนชาวไทย และเป็นการนำเสนอผลงานที่เกิดจากความสำเร็จอันเกิดจากการมีส่วนร่วมของประชาชน อาสาสมัครสาธารณสุขและสถานบริการสาธารณสุขทั้งหน่วยงานของรัฐและเอกชนตลอดจนองค์กรต่างๆ ที่มีส่วนในการช่วยพัฒนาสุขภาพของประชาชนเพื่อนำไปสู่เป้าหมายของการมีสุขภาพดีถ้วนหน้าตามรอยเบื้องพระยุคลบาทต่อนานาประเทศ กระทรวงสาธารณสุขจึงได้จัดงาน "เฉลิมฉลองสุขภาพดีถ้วนหน้าเพราะพระบารมี" ขึ้น ณ กระทรวงสาธารณสุข จังหวัดนนทบุรี ระหว่างวันที่ 1-9 สิงหาคม พ.ศ. 2540 โดยรูปแบบการจัดงานประกอบด้วย 5 ส่วนที่สำคัญคือ

ส่วนที่ 1 เป็นนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติแสดงพระจริยวัตรและพระอัจฉริยภาพขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพร้อมทั้งพระบรมวงศานุวงศ์ ตลอดจนโครงการในพระราชดำริเพื่อการพัฒนาการแพทย์และสาธารณสุข

ส่วนที่ 2 จัดเป็นหมู่บ้านจำลอง เพื่อแสดงให้เห็นถึงชีวิตความเป็นอยู่และสุขภาพของคนไทยแต่ละกลุ่ม โดยมีการแสดงข้อมูลข่าวสารเกี่ยวกับปัญหาสุขภาพตลอดจนแนวทางการแก้ไขปัญหาด้วยความสามารถของประชาชนเอง

ส่วนที่ 3 จัดแสดงสินค้าและนิทรรศการทางด้านการกีฬาและสุขภาพรวมถึงสินค้าอุปโภคบริโภคเพื่อคุณภาพชีวิตของประชาชนชาวไทย

ส่วนที่ 4 มีการจำหน่ายหัตถกรรมพื้นบ้านและสินค้าไทยทั้ง 4 ภาคอันเกิดจากฝีมือของคนในท้องถิ่นเอง

ส่วนที่ 5 การแสดงบนเวที โดยมีกิจกรรมการแสดงของกรมและกองต่างๆ ในกระทรวงสาธารณสุข นอกจากนี้ยังเป็นการแสดงของอาสาสมัครสาธารณสุขทั้ง 4 ภาค รวมถึงการแสดงตลก การแข่งขันกีฬาพื้นบ้าน การแหล่สุขภาพและการแสดงคอนเสิร์ตของศิลปินจากค่ายเพลงต่างๆ

นอกจากนี้ ยังมีส่วนที่สำคัญและน่าสนใจของงานนี้อีกส่วนหนึ่งนั่นคือ การ จัดนิทรรศการของสำนักงานสาธารณสุขเขตต่างๆ ที่เน้นเนื้อหาสาระที่เป็นปัญหาสาธารณสุขในภาพรวมของแต่ละเขต โดยมีรายละเอียดดังนี้

เขต 1 จัดการแสดงพื้นบ้าน มุม ศสมช. บริการตรวจสุขภาพและการนวดด้วยสมุนไพร

เขต 2 การฟื้นฟูแม่น้ำเจ้าพระยา

เขต 3 กระบวนการแก้ปัญหาโภชนาการของ จ. สระแก้ว รวมถึงโครงการพระราชดำริที่ เกี่ยวกับเขต 3

เขต 4 แสดงชุด "น้ำคือชีวิต" การอนุรักษ์แม่น้ำแม่กลอง

เขต 5 งานสาธารณสุขมุลฐานกับวิถีชีวิตคนไทย โดยเฉพาะงานสุขภาพดีถ้วนหน้าในเขต ชายแดน

เขต 6 ภารกิจของพระราชวงศ์ในการทรงงานในเขต 6 การพึ่งตนเองด้านสาธารณสุขกับวิถี ชีวิตของชาวบ้าน

เขต 7 โครงการชีวิตใหม่ การรณรงค์โรคเอดส์ โครงการสุขภาพจิตโดย อสม. (โรคจิต ลมชัก ปัญญาอ่อน)

เขต 8 การนวดแบบสุโขทัย การอนุรักษ์ต้นน้ำเจ้าพระยา การรณรงค์โรคพืษสุนัขบ้า คุณภาพชีวิตในพื้นที่สูง การแพทย์แผนไทยทางเลือกใหม่ในการดูแลสุขภาพ

เขต 9 การรณรงค์แก้ไขปัญหาการขาดสารอาหารไอโอดีนแบบครบวงจร กระบวนการผลิต เกลือไอโอดีน

เขต 10 การแพทย์แผนไทย จัดรูปจำลองสาธิตการให้บริการการแพทย์พื้นบ้านแบบล้านนา

เขต 11 การดูแลสุขภาพตนเอง ครอบครัวและชุมชน แบบจำลองบ้านที่ถูกหลักสุขาภิบาล รวมถึงการแสดงหนังตลุง

เขต 12 การดำเนินงานเฝ้าระวังภาวะโภชนาการ นำเสนอโดยสไลด์มัลติวิชัน