จิตเป็นนาย
กาญจนา เภาราษฎร์
บ้านนี้มีรักและปลอดภัย
ธรรมชาติของมนุษย์เกิดมาเพื่อดำรงชีวิตอยู่ และการอยู่ต่อไปอย่างมีความสุขโดยไม่สูญพันธุ์ คือ มีความรักความเข้าใจ มีการสืบพันธ์ และการอยู่อย่างปลอดภัย
เรื่องนี้ทั้งมนุษย์และสัตว์มีคล้ายกัน แต่มนุษย์นั้นมีวิวัฒนาการที่ดีกว่าอย่างเปรียบกันไม่ได้ เพราะมนุษย์มีวัฒนธรรม มีขนบธรรมเนียมประเพณี มีความกตัญญูกตเวที มีศีลธรรม มีกฎเกณฑ์การอยู่ร่วมกันในสังคม มีมารยาท มีการอ่อนน้อมถ่อมตนต่อผู้ใหญ่กว่า สิ่งดังกล่าวนี้สัตว์หามีไม่ เพราะสัตว์ทั่วไปไม่รู้ด้วยว่าใครคือพ่อแม่ พอเติบโตแข็งแรงพ่อแม่ก็ปล่อยให้เผชิญชะตากรรมโดยลำพัง หรืออย่างเรื่องการสืบพันธุ์ก็เช่นกัน สัตว์นึกจะสมสู่กับใครที่ไหนโดยไม่เลือกที่เหมาะที่ควร แต่มนุษย์ผู้มีพ่อแม่มีครูอาจารย์คอยให้การอบรมสั่งสอนมาแต่เยาว์วัยจะรู้กาละเทศะอะไรควรไม่ควร นอกจากนี้พ่อแม่ส่วนใหญ่ย่อมมีความรักความเข้าใจที่แท้จริงมอบให้แก่บุตรทุกคน มีความห่วงหาอาทร คอยช่วยเหลือเมื่อมีปัญหา ให้อภัยเมื่อทำผิด คอยปกป้องเมื่อมีอันตราย บุตรจึงเป็นเสมือนพลังอย่างหนึ่งที่ทำให้พ่อแม่สามารถทำอะไรให้ได้ทุกอย่างโดยไม่รู้สึกเหนื่อย
ถ้าจะถามว่าหัวใจความสุขของครอบครัวอยู่ที่ใหน ก็จะได้คำตอบว่าความสุขของครอบครัวนั้นอยู่ที่พ่อแม่มีความรักใคร่กลมเกลียวกัน รวมไปถึงสมาชิกคนอื่นๆในครอบครัวด้วย ทั้งนี้เพราะทุกชีวิตถือกำเนิดมาจากครอบครัวนั่นเอง ดังนั้นทุกคนจึงต้องมีบ้าน มีพ่อแม่ พี่น้อง ซึ่งเป็นสายเลือดเดียวกัน บุตรนั้นเมื่อครั้งยังเป็นเด็ก พ่อแม่นอกจากจะให้อาหารบำรุงร่างกายแล้ว ยังต้องให้อาหารใจควบคู่ไปด้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่เด็กทุกคนต้องการและจำเป็นไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าอาหารกาย หากวัยเด็กได้รับอาหารใจอย่างเต็มที่และพอเพียงแล้ว พอเติบโตเป็นผู้ใหญ่ก็จะมีวุฒิภาวะที่สมบูรณ์มั่นคง สามารถปรับตนเองให้เข้ากับทุกสถานการณ์ แต่ถ้าวัยเด็กได้รับอาหารทางใจไม่พอเพียง โตขึ้นก็อาจจะมีปัญหาบ้าง แต่ไม่ใช่ทุกรายขึ้นอยู่กับความเปราะบางของจิตใจแต่ละคน ดังนั้นพ่อแม่เท่านั้นจึงเป็นผู้ที่ให้ทุกสิ่งทุกอย่างแก่บุตรอย่างล้นเหลือหากสิ่งใดมาเปรียบเทียบไม่ได้
ในทางกลับกันสังขารคนย่อมมีวันร่วงโรยเข้าสู่วัยชรา พ่อแม่บางรายเมื่อเข้าสู่วัยชราไม่สามารถดูแลตัวเองได้ บางรายป่วยไข้ต้องให้บุตรดูแลรักษา บางรายจิตใจเหนื่อยล้า ว้าเหว่า เหงา โดดเดี่ยว ต้องการบุตรหลานคอยพูดคุยให้กำลังใจ ซึ่งก็คืออาหารใจนั่นเอง ดังนั้นเมื่อวัยเด็กต้องการอย่างไร วัยสูงอายุก็ต้องการเช่นเดียวกัน บุตรเท่านั้นที่ควรทำหน้าที่ตรงนี้ตอบแทนแก่ท่านบ้างเป็นครั้งสุดท้าย
ในปัจจุบันนี้แนวโน้มผู้สูงอายุจะถูกทอดทิ้งจากบุตรหลานมีอัตราสูงขึ้น อาจเป็นเพราะระบบครอบครัวเดี่ยวหรือปัญหาเศรษฐกิจที่ทุกคนจะต้องออกไปทำงานนอกบ้านเพื่อความอยู่รอดของตนเองและคนในครอบครัว จึงเป็นสาเหตุให้ผู้สูงอายุที่เป็นพ่อแม่ต้องอยู่บ้านในเวลากลางวันแต่ผู้เดียว กรณีนี้บุตรหลานยังเลี้ยงดูไม่ทอดทิ้ง ยังคงมีความรักความเคารพมอบให้แก่ท่าน เป็นเพราะภาวะรอบข้างบีบคั้น เช่นการจราจรติดขัด บุตรกว่าจะกลับถึงบ้านก็มืดค่ำ กลับมาก็เหนื่อยไม่มีเวลาพูดคุยผล
กระทบกระเทือน คือ พ่อแม่อาจจะขาดความอบอุ่นไปบ้างซึ่งก็ยังไม่เลวร้ายจนเกินไปนัก
แต่มีสิ่งหนึ่งที่น่าห่วงใยขณะนี้ก็คือ มีบุตรหลานบางคนพยายามผลักภาระความรับผิดชอบ หรือพี่น้องต่างคนต่างเถี่ยงกันดูแลพ่อแม่ของตนเอง พ่อแม่บางรายเจ็บป่วยเป็นเวลานานๆ ช่วยตัวเองไม่ได้เหมือนเมื่อครั้งยังแข็งแรง เมื่อบุตรดูแลนานๆ เกิดความเบื่อหน่ายไม่พร้อมหลายประการ ทำให้เกี่ยงกันดูแลระหว่างพี่น้องอีกทั้งบางรายยังร่วมใจกันทอดทิ้งพ่อแม่ปล่อยให้เป็นภาระแก่โรงพยาบาลต้องคอยดูแลต่อไป ซึ่งขณะนี้โรงพยาบาลจิตเวชหลายแห่งกำลังประสบปัญหาเช่นนี้อยู่ ผลที่ตามมาคือสถานสงเคราะห์ต้องรับคนเพิ่ม เพราะบุตรเหล่านั้นคงคิดว่าบ้านหลังใหม่คงเหมาะสม ปลอดภัยและเป็นที่ต้องการของพ่อแม่ ส่วนคนภายนอกจากจะมองไม่ต่างจากนี้ หาทราบไม่ว่าพ่อแม่ส่วนใหญ่ไม่ต้องการเช่นนั้น แม้บ้านหลังใหม่จะมีที่อยู่ที่กิน มีคนดูแล มีความสะดวกสบายทุกประการ ท่านกลับคิดว่าบ้านหลังเดิมซึ่งเป็นที่ๆท่านเคยอยู่มาเนิ่นนาน มีบุตรหลานอยู่พร้อมหน้าพร้อมตา เป็นบ้านที่มีความสุขให้ความปลอดภัยสำหรับท่าน แม้จะต้องอดมื้อกินมื้อก็ตาม
จึงใคร่ของวิงวอนบุตรบางคนที่กำลังมีความคิดจะส่งพ่อแม่ที่ชราเข้าสถานสงเคราะห์ โปรดจงเปลี่ยนใจเสียก่อนที่จะรู้สึกว่าสายเกินไปและรู้สึกผิดไปตลอดชีวิต หากท่านได้ล่วงลับไปแล้ว โดยที่ยังไม่ได้ทำหน้าที่บุตรอย่างเต็มที่ให้สมกับที่ท่านเคยเลี้ยงดูเติมชีวิตให้แก่เรามาจนทุกวันนี้
เพราะบ้านหลังเดิมแห่งเดียวเท่านั้นที่พ่อแม่ต้องการให้ลูกหลานมอบความรักความเข้าใจ ให้ความปลอดภัยยามท่านเข้าสู่วัยชราภาพ คงไม่มีสุขใดที่ท่านต้องการมากไปกว่านี้ บุตรผู้เดียวเท่านั้นที่สมควรเป็นผู้หยิบยื่นอาหารใจกลับคืนสู่ท่านบ้าง อันเป็นครั้งเดียวและครั้งสุดท้ายของบั้นปลายชีวิต